معماری گوتیک
معماری گوتیک به دوره ای اطلاق می شود که همزمان است با اتمام قرون وسطی و برخی آن را عصر ایمان هم می نامند. این سبک یک سبک مذهبی بوده که همواره در خدمت کلیسا بوده است. معماری گوتیک در اواخر سده ی دوازدهم میلادی در فرانسه پدید آمد و تا اواسط قرن شانزدهم میلادی در اروپا معمول بود.
مشخصات این دوره:
حکام از نظر سیاسی قدرت بیشتری یافتند
شور و هیجانات مذهبی شدید در بین مردم
توجه به علوم الهی و مرکزیت کلیسا
معماری دوره ی گوتیک سبک مشخصی هست با بنا هایی که اکثرا از نظر فرم و نما شباهت زیادی به هم دارند. ساختمان های مشهور این دوره را همانطوری که گفته شد کلیسا ها تشکیل می دهند. بناهای این دوره با پنجره های مشبک رنگی به تعداد زیاد و سقف های نوک تیز و همینطور ارتفاع زیاد (که حالت عظمت بخشی به کلیسا را القا می کند، به خاطر اعتقادات شدید دینی مردم این دوره) از دوره های دیگر متمایز می شوند. حتی کلیسای ساگرا فمیلیا - خانواده مقدس - با اینکه در سال ١٨٨٣-١٩٢٦ ساخته شده ولی چون با الهام ازاین دوره بنا شده خصوصیات بناهای این دوره را به طور کامل نشان می دهد. در کل معماری این دوره با همه تلاشی که برای الهیت بخشی به کلیسا و دادن حالت نورانی و دلباز به کلیسا دارد سبک سرد و خشنی است که تنوع زیادی نداشته و حالت مسرت بخشی را حداقل به انسان امروز نمی دهد.
کلیسای نوتردام پاریس (Cathédrale Notre Dame de Paris) معروف یه نوتردام دوپاری كه «بانوی پاريس» نام دارد، از بهترين نمونههای معماری سبک گوتيک محسوب ميشود و سالانه ۱۳ میلیون نفر از آن بازدید می کنند.
ويكتور هوگو در مورد نترادم گفته است: هر تصوير و هر سنگ اين بنای تاريخی تنها صفحهای از تاريخ اين كشور نيست، بلكه سرگذشت دانش و هنر اين كشور است. زمان معمار اين بنا و مردم سازنده آن هستند.
ساخت این بنا در سال ١١٦٣ میلادی آغاز شد، متعلق به سبک گوتیک آغازین و کمی متمایل به گوتیک پیشرفته است. نقشه ی کلیسا به پنج راهرو تقسیم می شود. معماری این کلیسا تلفیقی از شیوه ی بلوک بندی رمانسک با شیوه ی طاق زنی شش بخشی صحن در دوره ی گوتیک آغازین است.
نمای غربی آن شامل دو برج بزرگ است. نمای این بنا به نماهای رمانسک شباهت دارد و به طور کلی کم روزنه تر و منظم تر از کلیسای لائون است.
تصاویر:
نمایی از کلیسای نوتردام (نوتردام دوپاری، بانوی پاریس)
کلیسای سکره کر (Sacré Coeur) یکی از مهمترین عمارات مذهبی پاریس است که در سال ۲۰۰۶ بیش از ده میلیون زوار و جهانگرد از آن بازدید کرده اند. این ساختمان بر بالای تپه ای به نام مونتمارتر بنا شده و بنا بر گزارش سازمان ملی جهانگردی, مقام دوم اماکن توریستی فرانسه را در سال ۲۰۰۶ به خود اختصاص داده است و بدین ترتیب درست پس از کلیسای نوتردام پاریس قرار دارد.
تپه مونتمارتر همواره مکانی برای عبادت بوده است. قبل از رومیان, روحانیون گل ها در آنجا عبادت می کردند. پس از فتح سرزمین گل ها توسط رومیان, فاتحین بر روی این تپه, پرستشگاه هایی برای خدایانشان مارس و مرکور ساختند. پس از آنها, مسیحیان, به رهبری لوئی چهارم و همسرش، قدیمیترین کلیسای پاریس را در جای آن بر پا کردند. سرانجام ساختمان کنونی در قرن ۱۹ ایجاد گردید. ساختن چنین کلیسایی یک خواسته ملی بود و مجلس ملی فرانسه در ۲۳ ژوئیه ۱۸۷۳ به ساختن آن رای داد، تا گناهان کمون پاریس بخشیده شود و همینطور برای کشته شدگان در جنگ علیه پروس یادگاری باشد.
معماری این بنا توسط پل آبادی معمار فرانسوی صورت گرفته است. اولین سنگ بنای آن در ۱۶ ژوئن ۱۸۷۵ گذاشته شد و برای پی ریزی ساختمان چاه هایی به عمق ۳۳ متر حفر شدند که این چاه ها پس از پر شدن پایه های اصلی ساختمان را تشکیل داده اند. مخارج این بنا توسط دولت فرانسه پرداخت شدهاست. شرکت دولت در پرداخت هزینه ساختن یک کلیسا جهت بزرگداشت جمهوری سوم فرانسه بود، که همان سال قانون اساسی آن تصویب شد. البته کارهای ساختمانی کلیسا تا ۱۹۱۴ طول کشید و در سال ۱۹۱۹ پس از پایان جنگ جهانی اول افتتاح شد. معماری این ساختمان که یکی از پربینندهترین اماکن پاریس میباشد، همواره موافقین و مخالفین زیادی داشته است. این ساختمان به شکل یک صلیب می باشد که در چهار طرف گنبد مرکزی آن، چهار گنبد کوچکتر قرار دارند. گنبد مرکزی ۸۳ متر بلندی و ۱۶ متر قطر دارد. از بالای گنبد میتوان تا ۵۰ کیلومتری را مشاهده کرد. برای طراحی این بنا از هنر بیزانس و از کلیسای جامع واتیکان الهام گرفته است. بر سقف آن بزرگترین موزائیک فرانسه با مساحت ۴۷۵ متر مربع نصب شده است که تصویری از عیسی مسیح را نشان می دهد. ساختن این موزاییک بزرگ از سال۱۹۰۰ تا سال ۱۹۲۲ بطول انجامید. در پائین این موزاییک به زبان لاتین نوشته شده است: از طرف فرانسه ملتهب، هدیه به قلب مقدس عیسی، برای سپاسگزاری و درخواست بخشش گناهان. لوک -اولیویه مرسون طراح این تابلو بود و در کارگاه های گیلبر-مرتن ساخته شده است. در خارج ساختمان یک برج بلند مربع شکل، بزرگترین ناقوس کلیساهای فرانسه را در خود جای داده است. این ناقوس را برادران پاکار در سال ۱۸۹۵ ساختند که قطر آن ۳ متر میباشد و ۱۸۸۹۵ کیلوگرم وزن دارد. چکش این ناقوس ۱۲۰۰ کیلوگرم وزن دارد. این ناقوس را کلیسایی در منطقه ساووا به پاریس هدیه کردهاست.
ارگهای این کلیسا توسط آرستید کَوَیِه-کل در سال ۱۸۹۸ ساخته شدند و ۴ صفحه کلید با ۶۱ نت، ۳۲ پدال با ۷۰ نت تشکیل شدهاند.
تصاویر:
نمایی از کلیسای سکره کر
نمایی دیگر از کلیسای سکره کر
کلیسای سکره کر از پائین تپه
نمایی از داخل کلیسا
کلیسای لائون
از آثار معماری گوتیک آغازین است که در سال ١١٦٠ میلادی در پاريس ساخته شده. هر چند این کلیسا بسیاری از ویژگی های معماری رمانسک را داراست ولی وجود المانهای معماری گوتیک مانند طاق جناغی و قوس تیزه دار موجب شده جز سبک گوتیک بشمار بیاید.
پلان امروزی آن تقریبا دراز و باریک است و حال و هوایی انگلیسی دارد. سقف شیب دار چوبی بالای بالکانه، قوس بندی صحن، ردیف پنجره های زیر گنبد از ویژگی های گوتیک اولیه است که در این بنا دیده می شود.
در کلیسای لائون دو برج در دو طرف هر یک از بازویی ها یک برج گلدسته و دو برج غربی وجود دارد که تعدادشان روی هم رفته به هفت برج یعنی به عدد کامل عرفانی می رسد. این عدد کامل برج ها از ویژگی های گوتیک آغازین بوده است.
کلیسای سنت شاپل
این کلیسا که در شهر پاریس واقع شده یکی ازنمونه های زیبا و کامل سبک مشعشع نوین است. سبک مشعشع نوین نیمه ی اول سده ی سیزدهم در دل معماری گوتیک پیشرفته شکل گرفت. از ویژگی های آن باید به ظرافت کاری های باشکوه اشاره کرد.
در این بنا بدنه ستون ها و دیوارها بقدری کم حجم شده اند که بیش از سه چهارم کل بنا را شیشه های منقوش تشکیل می دهند. پنجره های بزرگ کلیسا به ابعاد ٤.٥ در ١٤.٥ متر بزرگترین پنجره های طراحی شده تا آن زمان بودند. در این کلیسا سعی شده بر نازکی و ظرافت عناصر معماری تاکید شود.
کلیسای آمین
این کلیسا هم در فرانسه قرار دارد و بنای آن در سال ١٢٢٠ آغاز و طی سالهای ١٢٣٦ و١٢٤٠ تا سال ١٢٧٠ تکمیل شده. در کلیسای آمین هدف اصلی هم از نظر فنی و هم به خاطر زیبایی ایجاد ارتفاعی سرگیجه آور بوده است.
استخوان بندی بنا به حداقل رسیده قاب بندی های کشیده و نازک و ردیف پنجره های عمودی همگی به ارتفاع ساختمان تاکید می کند. کلیسا از بناهای دوره گوتیک مترقی است.
